Pomnik pomordowanych przez Niemców Pleszewian zniknął z Lasku Malińskiego. Co dalej?

Z lasku położonego przy ulicy 70. Pułku Piechoty (przy drodze Pleszew - Kowalew), znika pomnik Pleszewian pomordowanych przez Niemców w 1939 roku. Na szczęście tylko na chwilę. Historia tego miejsca doczeka się nowej odsłony.

Fot. UMIG Pleszew

Starsze pokolenia wiedzą, ale młodsze już pewnie nie, że w widocznym z drogi lasku, zwanym Boreczkiem lub Laskiem Malińskim, rozegrała się w 1939 roku tragedia. Wymordowano tam bestialsko pleszewian. W głębi niewielkiego lasu znajduje się pomnik upamiętniający pomordowanych.

Jeszcze kilka miesięcy temu, aby dotrzeć do lasku i pomnika trzeba było dosłownie przedzierać się przez pole. Dlatego miejsce to coraz słabiej funkcjonowało w pamięci zbiorowej, a dla młodszych pokoleń pewnie nie istniało w ogóle. 

Wraz z wytyczeniem nowej ulicy Bociańskiego, która przebiega obok skraju lasku, pojawił się pomysł wyeksponowania, "opowiedzenia" historii na nowo. Przy ulicy, blisko przystanku stanie nowy pomnik, dostępny powszechnie. Jego treść została już uzgodniona przez Muzeum Regionalne w Pleszewie z Instytutem Pamięci Narodowej. Planowane zmiany obejmują również zmianę dotychczasowego nazewnictwa dotyczącego sprawców zbrodni. Określenie „hitlerowcy” ma zostać zastąpione słowem „Niemcy”.

– Odsłonięcie zaplanowaliśmy na 6 listopada, a więc w rocznicę egzekucji siedmiu Pleszewian w Lasku Malińskim – zapowiada Burmistrz Miasta i Gminy Pleszew Arkadiusz Ptak.

Zbrodnia w Lasku Malińskim

Dzień przed egzekucją, tj. 5 listopada 1939 roku około 13 osadzonych w pleszewskim więzieniu Polaków udało się do majętności Jouanne’a na Maliniu i tam, pod "czujną" strażą niemieckich oprawców wykopali dół o długości 4 m i szerokości 2,5 m.

6 listopada 1939 r. do Pleszewa przybyło zbrodnicze Einsatzkommando pod dowództwem Gerharda Flescha. Więźniowie osadzeni w więzieniu przy ul. Kaliskiej 24 stanęli przed sądem doraźnym. Ci, którzy otrzymali przy przesłuchaniu jedynkę, byli przeznaczeni na rozstrzelanie, zaś ci, którzy otrzymali dwójkę – na obóz koncentracyjny. Pięciu skazanych na śmierć pleszewian Niemcy załadowali na samochód ciężarowy i wywieźli do Lasku Malińskiego. Tam zostali rozstrzelani - mówi dyrektor Muzeum Regionalnego w  Plesewie Adam Staszak. 

Kolejnymi ofiarami byli Czesław Kolibabka oraz Kazimierz Ludwiczak, zastrzeleni z rewolweru przez Herberta Lange. Egzekucji przypatrywali się Christian Jouanne i jego brat Claus.

Odnaleziona mogiła

Po wojnie, 23 maja 1945 r. w Lasku Malińskim ponownie pojawili się ludzie z łopatami. Byli to jednak tym razem osadzeni w więzieniu Niemcy, którzy odkopywali zabitych mieszkańców Ziemi Pleszewskiej. Dzięki zeznaniom naocznego świadka Karola Peltza oraz Jana Tanasia, a także przedmiotom osobistego użytku znalezionym w masowym grobie, udało się podczas ekshumacji zidentyfikować wszystkie siedem ofiar, a są to: Stefan Magnuszewski, Józef Szczepański, Walenty Mizerkiewicz, Władysław Szewczyk, Stanisław Głuch, Czesław Kolibabka i Kazimierz Ludwiczak.

 - Jan Kolibabka, ojciec zamordowanego 17-letniego Czesława, twierdził po wojnie, że osadzono go [Czesława – TC] w więzieniu w Pleszewie. Pobito go tam do utraty przytomności, na skutek czego leżał 6 tyg. w szpitalu św. Józefa. W międzyczasie Christian Jouanne odgrażał był się przed ludźmi, że jak tylko syn wyzdrowieje, to on go zastrzeli. Ostatecznie Czesława Kolibabkę zastrzelił nie Jouanne, tylko gestapowiec Lange, ale ten pierwszy był bezpośrednim świadkiem tego wydarzenia-  czytamy w artykule Tomasza Cieślaka na stronie historiajarocina.pl.

27 maja 1945 roku w Pleszewie odbyły się uroczystości pogrzebowe siedmiu Polaków zamordowanych w 1939 roku w Lasku Malińskim oraz ośmiu osób zabitych w ogrodzie dr. J. Białasiaka. Wszystkie ofiary spoczęły we wspólnej mogile na cmentarzu przy ul. Kaliskiej.

Ceremonia miała patriotyczny charakter i zgromadziła wielu mieszkańców miasta. Pleszewianie licznie pojawili się wzdłuż trasy konduktu żałobnego, oddając hołd ofiarom niemieckich zbrodni popełnionych na terenie ziemi pleszewskiej.

Więcej o zbrodni

• Artykuł Tomasza Cieślaka opisujący okoliczności i finał sprawy: TUTAJ 
• Wideo - inscenizacja Niemiecka egzekucja Pleszewian w Lasku Malińskim: TUTAJ

::news{"type":"see-also","item":"21252"}

::news{"type":"see-also","item":"21243"}

::news{"type":"see-also","item":"21249"}

::news{"type":"see-also","item":"21240"}