[Zdjęcia] W Pleszewie odsłonięto nowy pomnik przy Lasku Malińskim

W piątek 6 listopada, przy nowej ulicy Bociańskiego "odsłonięto" nowy pomnik Pleszewian pomordowanych przez Niemców w 1939 roku.  

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"2134"}

W widocznym z drogi lasku, zwanym Boreczkiem lub Laskiem Malińskim, rozegrała się tragedia. 6 listopada 1939 roku wymordowano tam bestialsko Pleszewian. Rozstrzelani:
 

• Stanisław Głuch – 22 lata
• Czesław Kolibabka – 17 lat
• Kazimierz Ludwiczak – 20 lat
• Stefan Magnuszewski – 22 lata
• Walenty Mizerkiewicz – 27 lat
• Józef Szczepański – 57 lat
• Władysław Szewczyk – 36 lat

Była to część zbrodniczej niemieckiej operacji „Tannenberg” w Wielkopolsce

Nowy pomnik 

Stary obelisk upamiętniający wydarzenie stał w centrum Lasku Malińskiego. Jeszcze kilka miesięcy temu, aby dotrzeć do lasku i pomnika trzeba było dosłownie przedzierać się przez pole. Dlatego miejsce to coraz słabiej funkcjonowało w pamięci zbiorowej, a dla młodszych pokoleń pewnie nie istniało w ogóle. 

6 listopada przy ulicy Bociańskiego, blisko przystanku, dokładnie w 87 rocznicę zbrodni odsłonięto nowy pomnik, dostępny powszechnie. Jego treść została uzgodniona przez Muzeum Regionalne w Pleszewie z Instytutem Pamięci Narodowej. Zmiany objęły również nazewnictwo sprawców zbrodni. Określenie „hitlerowcy”  zastąpiono  słowem „Niemcy”.

Jak podkreślili burmistrz Pleszewa Arkadiusz Ptak oraz dyrektor Muzeum Regionalnego Adam Staszak, wraz z wytyczeniem nowej ulicy Bociańskiego, która przebiega obok skraju lasku, pojawił się pomysł wyeksponowania, "opowiedzenia" historii na nowo. Dzięki temu powszechna pamięć o ofiarach zostanie wskrzeszona. 

W ceremonii uczestniczyli również Bartosz Biegała -  kierownik  Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego oraz Tomasz Cieślak z Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu -  specjalizujący się między innymi  Historii II wojny światowej na Ziemi Pleszewskiej.  

Od lewej: A Ptak, A. Staszak. Fot. Pleszew24.info. Więcej zdjęć w galerii

Zbrodnia w Lasku Malińskim

6 listopada 1939 roku o godz. 15.00 w Lasku Malińskim, znanym pleszewianom jako „Boreczek”, miała miejsce egzekucja 7 Polaków. .

Dzień przed egzekucją, tj. 5 listopada 1939 roku około 13 osadzonych w pleszewskim więzieniu Polaków udało się do majętności Jouanne’a na Maliniu i tam, pod "czujną" strażą niemieckich oprawców wykopali dół o długości 4 m i szerokości 2,5 m.

6 listopada 1939 r. do Pleszewa przybyło zbrodnicze Einsatzkommando pod dowództwem Gerharda Flescha. Więźniowie osadzeni w więzieniu przy ul. Kaliskiej 24 stanęli przed sądem doraźnym. Ci, którzy otrzymali przy przesłuchaniu jedynkę, byli przeznaczeni na rozstrzelanie, zaś ci, którzy otrzymali dwójkę – na obóz koncentracyjny. Pięciu skazanych na śmierć pleszewian Niemcy załadowali na samochód ciężarowy i wywieźli do Lasku Malińskiego. Tam zostali rozstrzelani - mówi dyrektor Muzeum Regionalnego w  Pleszewie Adam Staszak. 

Kolejnymi ofiarami byli Czesław Kolibabka oraz Kazimierz Ludwiczak, zastrzeleni z rewolweru przez Herberta Lange. Egzekucji przypatrywali się Christian Jouanne i jego brat Claus.

Odnaleziona mogiła

Po wojnie, 23 maja 1945 r. w Lasku Malińskim ponownie pojawili się ludzie z łopatami. Byli to jednak tym razem osadzeni w więzieniu Niemcy, którzy odkopywali zabitych mieszkańców Ziemi Pleszewskiej. Dzięki zeznaniom naocznego świadka Karola Peltza oraz Jana Tanasia, a także przedmiotom osobistego użytku znalezionym w masowym grobie, udało się podczas ekshumacji zidentyfikować wszystkie siedem ofiar, a są to: Stefan Magnuszewski, Józef Szczepański, Walenty Mizerkiewicz, Władysław Szewczyk, Stanisław Głuch, Czesław Kolibabka i Kazimierz Ludwiczak.

 - Jan Kolibabka, ojciec zamordowanego 17-letniego Czesława, twierdził po wojnie, że osadzono go [Czesława – TC] w więzieniu w Pleszewie. Pobito go tam do utraty przytomności, na skutek czego leżał 6 tyg. w szpitalu św. Józefa. W międzyczasie Christian Jouanne odgrażał był się przed ludźmi, że jak tylko syn wyzdrowieje, to on go zastrzeli. Ostatecznie Czesława Kolibabkę zastrzelił nie Jouanne, tylko gestapowiec Lange, ale ten pierwszy był bezpośrednim świadkiem tego wydarzenia-  czytamy w artykule Tomasza Cieślaka na stronie historiajarocina.pl.

27 maja 1945 roku w Pleszewie odbyły się uroczystości pogrzebowe siedmiu Polaków zamordowanych w 1939 roku w Lasku Malińskim oraz ośmiu osób zabitych w ogrodzie dr. J. Białasiaka. Wszystkie ofiary spoczęły we wspólnej mogile na cmentarzu przy ul. Kaliskiej.

Ceremonia miała patriotyczny charakter i zgromadziła wielu mieszkańców miasta. Pleszewianie licznie pojawili się wzdłuż trasy konduktu żałobnego, oddając hołd ofiarom niemieckich zbrodni popełnionych na terenie ziemi pleszewskiej.

Zdjęcie z powojennego pogrzebu ekshumowanych ofiar. Fot. IPN. 

Więcej zdjęć z powojennego pogrzebu ofiar w galerii. 

Więcej o zbrodni

Artykuł Tomasza Cieślaka opisujący okoliczności i finał sprawy: TUTAJ 

Wideo - inscenizacja Niemiecka egzekucja Pleszewian w Lasku Malińskim: TUTAJ