We wtorek, 5 maja, w Pleszewie odbyło się symboliczne "odsłonięcie" lapidarium upamiętniającego miejsce, gdzie do czasu II wojny światowej znajdował się cmentarz żydowski.

::news{"type":"see-also","item":"17822"}

Jeszcze przed II wojną społeczność żydowska stanowiła istotną część mieszkańców miasta. W szczytowym okresie w Pleszewie osoby wyznania mojżeszowego stanowiły niemal 1/6 mieszkańców miasta. Funkcjonowała tu gmina wyznaniowa posiadająca własne bractwo pogrzebowe Chewra Kadisza, bóżnicę (synagogę) przy ulicy Ogrodowej, dom kantora, szkołę oraz inne instytucje tworzące lokalną wspólnotę religijną.

Cmentarz żydowski, czyli kirkut, znajdował się na wzniesieniu, gdzie dziś zlokalizowane jest osiedle Mieszka I. To teren zielony za placem zabaw przedszkola, wyróżniający się starymi, wysokimi drzewami. W czasie II wojny światowej nekropolia została zdewastowana przez Niemców – teren zaorano, a macewy wykorzystywano jako materiał budowlany, m.in. do chodników i innych konstrukcji. Fragmenty nagrobków odnajdywano w Pleszewie jeszcze po 2000 roku, m.in. podczas prac przy budynkach kolejowych czy rewitalizacji mostku na plantach.

W celu upamiętnienia dawnych mieszkańców oraz tragicznych wydarzeń z okresu II wojny światowej władze miejskie, we współpracy z Muzeum Regionalnym w Pleszewie, utworzyły w tym miejscu lapidarium. To betonowy obelisk, na którym z trzech stron umieszczono oczyszczone tablice nagrobne (tzw. macewy) z dawnego cmentarza, a na czwartej znalazła się tablica pamiątkowa.

W skromnej ceremonii "odsłonięcia" udział wzięli: Burmistrz Miasta i Gminy Pleszew Arkadiusz Ptak, przewodniczący Rady Miejskiej Błażej Kaczmarek, dyrektor Muzeum Regionalnego Adam Staszak, Maciej Kowalczyk z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – badacz historii regionu, a także wykonawca inwestycji Grzegorz Szwedek.

– W szczytowym okresie w mieście zamieszkiwało dziewięćset osób pochodzenia żydowskiego na ogólną liczbę sześciu tysięcy mieszkańców. Tak więc była to spora grupa. Lapidarium to forma upamiętnienia mieszkańców Pleszewa – podkreślił burmistrz Arkadiusz Ptak.

– Spora grupa obecnych mieszkańców Pleszewa już nie wie i nie pamięta o tym, że w tym miejscu dawniej mieścił się cmentarz żydowski. Obecnie kojarzy się to przede wszystkim jako mały park, miejsce spędzania czasu i odpoczynku. Dzisiejsza uroczystość to ważny krok w kierunku upamiętnienia historii i dziejów naszego miasta – mówił przewodniczący Rady Miejskiej Błażej Kaczmarek.

Na zanikające ślady obecności społeczności żydowskiej zwrócił uwagę także dyrektor muzeum.

– Tych śladów obecności ludności żydowskiej w Pleszewie jest coraz mniej, powoli znikają też domy zastępowane przez nowe obiekty – zaznaczył Adam Staszak.

Równolegle z powstaniem lapidarium uruchomiono stronę internetową kirkut.pleszew.pl, która dokumentuje historię ludności żydowskiej na terenie Pleszewa.

::news{"type":"see-also","item":"17816"}

::news{"type":"see-also","item":"17795"}

::news{"type":"see-also","item":"17813"}