Kultura, nauka, religia

Zamknij
UWAGA!

Dodaj komentarz

Katolicy posprzątali ewangelicki cmentarz osadników żyjących w "żelaznych domach"

Marcin Konieczny Marcin Konieczny 13:28, 24.06.2026 Aktualizacja: 14:00, 24.06.2026
Skomentuj Katolicy posprzątali ewangelicki cmentarz osadników z  "żelaznych domów" Podczas prac odnowiony też został cmentarny krzyż. Fot.: OSP Białobłoty

::addons{"type":"we-were-first"}

Niecodzienną inicjatywę zrealizowali mieszkańcy Białobłot w powiecie pleszewskim - członkowie tamtejszej Ochotniczej Straży Pożarnej oraz młodzież miejscowej Szkoły Podstawowej. Wspólnie uporządkowali zabytkowy cmentarz ewangelicki w Orlinie Dużej na terenie gminy Gizałki. To miejsce unikalne m.in. za sprawą dawnych mieszkańców okolic. 

Podczas prac odnowiony też został cmentarny krzyż. Fot.: OSP Białobłoty

Orlina Duża, malutka osada w Wielkopolsce, w powiecie pleszewskim. Tu wciąż obecne są ślady osadników fryzyjskich, którzy zasłynęli między innymi budowlami z rudy żelaza. W samej Orlinie Dużej, oprócz nekropoli ogrodzonej murem z rudy darniowej (wydobywanej z ziemi rudy żelaza) znajduje się opuszczony dom modlitwy, który powstał również z tego samego materiału. Całość otaczają lasy będące częścią Puszczy Pyzdrskiej, co nadaje miejscu unikalnego, nieco tajemniczego charakteru. 


Katolicy sprzątają cmentarz ewangelików

Olendrzy to osadnicy z Europy Zachodniej  (pierwotnie z Fryzji i Niderlandów).  Przybyli do Orliny Dużej w 1784 roku. W 1945 roku musieli uciekać - nadciągała Armia Czerwona.

 

Przed sprzątaniem. Fot. M. Konieczny (Pleszew24.info)

Nekropolia jest częścią dziedzictwa historycznego i kulturowego tej ziemi. Co warte podkreślania, scheda ta nie jest obca obecnym mieszkańcom, w tym młodym ludziom.  

– Cmentarz w Orlinie Dużej to jedno z największych i najlepiej zachowanych miejsc pochówku osadników z Europy Zachodniej, którzy zakładali okoliczne miejscowości w XVIII wieku – podkreślają strażacy z OSP Białobłoty.

Wspólnymi siłami, strażacy i uczniowie uporządkowali unikalną nekropolię. Podczas prac wycięte zostały suche drzewa, które groziły przewróceniem się i uszkodzeniem pomników. Usunięto także zarośla oraz uporządkowano znaczną część terenu cmentarza. Całość prac porządkowych dopełniło wyszlifowanie i pomalowanie pamiątkowego krzyża.

 

 Fot.: OSP Białobłoty

Olędrzy w Wielkopolsce

 

Intensywne osadnictwo w Puszczy Pyzdrskiej rozpoczęło się jeszcze przed zaborami. Wojny i epidemie spustoszyły Wielkopolskę. Dlatego sprowadzano osadników z przeludnionego zachodu i lokowano ich na prawie olęderskim - na tzw. surowym korzeniu i na miejscu wsi wymarłych. 

Olędrzy karczowali lasy, mieli prawo wiecznego dziedziczenia, płacili podatki, daniny, zakładali wsie. Posiadali gminę z sołtysem i ławnikami. Mieli swój odrębny język. Domostwa, szkoły, kaplice, domy modlitwy budowali z gliny, drewna i darniowej rudy żelaza. Aklimatyzowali się, zawierali związki małżeńskie z Polakami, z którymi współistnieli do II wojny światowej.

Jeśli chodzi o samą Orlinę Dużą, to  niektóre rodziny olenderskie  żyły tu nawet 160 lat. W 1938 roku w Orlinie Dużej (dawniej: Kolonia Orliny, Orliny, Orlina Wielka) było 79 zabudowań, w Orlinie Małej – 31. 

Warto dodać, że po 1945 roku do olenderskich wiosek często trafiali Polacy wysiedleni z polskich kresów na  Ukrainie. 

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu pleszew24.info. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OSTATNIE KOMENTARZE

[Zdjęcia] Kierowca przewieziony do szpitala po porannym

Portal zpleszewa.pl podał że kierowcą był 24 letni Kolumbijczyk / kto pokryje koszty akcji ? podatnicy ? /. Do redakcji ukrywajcie dalej tego typu informacje to doczekacie się realiów brytyjskich, francuskich i niemieckich + banderowcy... P.S. Ostatnio ojciec Pakistańczyka skazanego na dożywocie w Wielkiej Brytanii za gwałt na małoletniej dziewczynce stwierdził że nie był to gwałt gdyż dziewczynka nie była dziewicą / sprawa dotyczy wlk. afery w Anglii gdzie imigranci z Pakistanu masowo demoralizowali i gwałcili nieletnie białe dziewczynki. Media i rząd to wyciszali. P.S.Polecam obejrzeć film na youtube tytuł: "Dziesiątki tysięcy białych dziewcząt zgwałconych przez pakistańskie gangi w Wlk. Brytanii" !

POLSKA - KOD 590

07:40, 2026-06-23

Masowe kontrole na drogach powiatu. Policja zatrzymała

Przypominam Panom z Policji że cały czas w Pleszewie jest duży problem młodzieży która jeździ po chodnikach na rowerach a zwłaszcza na hulajnogach z prędkością dużą większa od tempa pieszego / do południa i wieczorami /. Może warto do południa zaangażowań straż miejską która ma monitoring u siebie w biurze a Panowie strażnicy często patrolują centrum sprawdzając bilety w strefie parkowania / przecież przy okazji mogliby młodzieży zwrócić uwagę /.... P.S. Każdy ma w rodzinie osoby starsze więc na każdego może trafić taka hulajnoga . z góry dziękuję /.

POLSKA - KOD 590

15:03, 2026-06-22

Masowe kontrole na drogach powiatu. Policja zatrzymała

Może jakby zrobili trzeźwe wieczorki więcej by złapali a nie tylko poranki...

Nick

11:32, 2026-06-22

Zamiłowanie do dziennikarstwa odziedziczyła po mame

Do redakcji: warto byście podali koszty takich spotkań / jakie ponosi podatnik - chyba że płaci prywatny sponsor / kiedyś to się wydało w przypadku znanego aktora z W-wy to była to jakaś astronomiczna kwota...

POLSKA - KOD 590

14:02, 2026-06-21

0%